ZUS - podstawowe informacje

zusZakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną, zajmującą się gromadzeniem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne obywateli oraz dystrybucją świadczeń. W tym artykule znajdziesz podstawowe informacje o kwotach najniższych świadczeń, ile można dorobić do renty, minimalnym i przeciętnym wynagrodzeniu oraz inne podstawowe informacje.

Dla wszystkich ubezpieczonych wysokość składek na poszczególne ubezpieczenia wynosi:

  • ubezpieczenie emerytalne 19,52% podstawy wymiaru
  • ubezpieczenia rentowe 8,00% podstawy wymiaru
  • ubezpieczenie chorobowe 2,45% podstawy wymiaru
  • ubezpieczenie wypadkowe od 0,67% do 3,60% podstawy wymiaru 
  • ubezpieczenie zdrowotne 9,00% podstawy wymiaru.
  • Fundusz Pracy 2,45% podstawy wymiaru 
  • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 0,10% podstawy wymiaru

Składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na fundusze poza ubezpieczeniowe (Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) za dany miesiąc kalendarzowy należy rozliczać i opłacać w następujących terminach:

  • do 5. dnia następnego miesiąca - jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa    pomocnicze w rozumieniu art. 18 ust.1, art. 19 ust. 1 i art. 20 ust.1 ustawy z dnia 26     listopada 1998 r. o finansach publicznych 
  • do 10. dnia następnego miesiąca - osoby fizyczne opłacające składkę wyłącznie za siebie, *do 15. dnia następnego miesiąca - pozostali płatnicy. 

 

 

 

 

Aktualne wysokości stawek: Minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2019 roku wynosi: 2250,00 zł. Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej  w  2018 r. wyniosło - 4585,03 zł,

 

 

 

Najniższe emerytury i renty

Kwoty najniższych gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2019 r.:

  • emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta rodzinna 1100 zł
  • renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy 825 zł
  • renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renta rodzinna wypadkowa 1320 zł.
  • renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową 990 zł.
  • renta socjalna - 1063,35 zł.

 

 

 

 

Dodatki do emerytur i rent

Wysokość dodatków do świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2019 r.:

  • dodatek pielęgnacyjny, za tajne nauczanie 222,01 zł
  • dodatek pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji 333,02 zł
  • dodatek dla sieroty zupełnej 417,27 zł
  • dodatek kombatancki, świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego 222,01 zł
  • dodatek kompensacyjny 33,30 zł
  • świadczenie pieniężne dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych - w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy od 11,13 zł do 222,01
  • świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR - w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy od 11,13 zł do 222,01 zł
  • świadczenie pieniężne przysługujące cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych 1 100,00 zł.
  • ryczałt energetyczny 171,41 zł.

 

 

.

.

.

UWAGA!

Od 1 stycznia 2012 roku kwota przychodu nie powodująca zmniejszenia świadczeń rencistów socjalnych wynosi 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzeni, podobnie jak u  pozostałych rencistów!!!

 

 

 

 

Dopuszczalna kwota przychodu nie powodująca zmniejszenia świadczeń emerytów rencistów (70%)

  • od 1 marca 2019 r. do 31 maja 2019 r.                   3 404,70.

Zawieszeniu ulegają emerytury i renty świadczeniobiorców, którzy osiągnęli przychód przekraczający 130% przeciętnego wynagrodzenia.

  • od 1 marca 2019 r. do 31 maja 2019r                    6 322,90

 

 

 

 

Graniczne kwoty przychodu dla 2018 r. wynoszą odpowiednio:

  • 37 851,70 zł - suma kwot przychodu odpowiadających 70% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2018 r.

  • 70 295,30 zł- suma kwot przychodu odpowiadających 130% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2018 r.

      

 

 

Świadczenie przedemerytalne od 1 marca 2019 r.wynosi:  1 140,99 zł

Kwoty przychodu wpływające na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń i zasiłków przedemerytalnych w okresie rozliczeniowym od 1 marca 2019 r.:

 

 

  • dopuszczalna miesięczna kwota przychodu równa 25% przeciętnego wynagrodzenia z 2017 r.

   1 146,30 zł

  • graniczna miesięczna kwota przychodu równa 70% przeciętnego wynagrodzenia z 2017 r.

   3 209,60 zł

  • dopuszczalna roczna kwota przychodu

  13 755,60 zł                      

  • graniczna roczna kwota przychodu

  38 515,20 zł

  • gwarantowana kwota świadczenia przysługująca osobie osiągającej przychód przekraczający 25% przeciętnego wynagrodzenia, nie wyższy niż 70% tego wynagrodzenia

   570,50 zł

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nie zmniejsza się ani nie zawiesza rent inwalidy wojskowego, którego niezdolność do pracy powstała w związku ze służbą wojskową i rent rodzinnych po tym inwalidzie. 

Od 1 stycznia 1999 r. zawieszeniu ani zmniejszeniu - bez względu na wysokość osiąganego przychodu - nie podlegają emerytury osób, które osiągnęły wiek: 60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni.

Od 1 lipca 2000 r. zawieszeniu ulegają też emerytury pobierane przez osoby, które nie rozwiązały stosunku pracy przed dniem nabycia prawa do emerytury i pracują nadal u tego samego pracodawcy. 

 

 

 

Kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową

 

W okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 marca 2019 r. kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynoszą:

  • 854 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;
  • 854 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych;
  • 14 950 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego;
  • 14 950 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się stanu zdrowia rencisty;
  • 76 887 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty;
  • 38 444 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko;
  • 76 887 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 14 950 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci;
  • 76 887 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnionych jest równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 14 950 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugie i każde następne dziecko;
  • 14 950 zł, gdy obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty; każdemu z nich przysługuje ta kwota, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom;
  • 38 444 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 14 950 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i każdego następnego uprawnionego.

 

 

 

 

 

Zasiłek pogrzebowy.

 

 

 

 

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:

  • ubezpieczonego,
  • osoby pobierającej emeryturę lub rentę,
  • osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania,
  • osoby pobierającej zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia,
  • członka rodziny osoby wymienionej w podpkt.1–2.

 

Członkami rodziny są:

 

  • dzieci własne,
  • dzieci drugiego małżonka,
  • dzieci przysposobione, przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności,
  • inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej,
  • wnuki i rodzeństwo,
  • małżonek (wdowa i wdowiec),
  • rodzice, w tym ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające.

 

 

Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.

Zasiłek pogrzebowy przysługuje także pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu.

 

Od 1 marca 2011 r. zasiłek pogrzebowy przysługuje w stałej wysokości 4 tys. zł.

 

Zmianę wysokości zasiłku pogrzebowego wprowadza Ustawa z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 238, poz. 1578). Ustawa ta zmieniła obowiązujące w materii zasiłku pogrzebowego zapisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

 

Zgodnie z przepisami, obowiązująca do 28 lutego 2011 r. kwota zasiłku pogrzebowego w wysokości 200 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, 1 marca 2011r. została zastąpiona niezmienną już kwotą 4 tys. zł.

 

Pozostałe przepisy obowiązujące przy ustalaniu wysokości zasiłku pogrzebowego nie ulegają zmianie. Stąd też w razie poniesienia kosztów pogrzebu przez członka rodziny osoby zmarłej zasiłek jest wypłacany w maksymalnej wysokości 4 tys. zł, bez względu na poniesione w związku z pogrzebem wydatki. Jeżeli zaś koszty pogrzebu zostały pokryte przez osobę spoza rodziny zmarłego lub przez uprawniony do zasiłku podmiot, tj. pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego, zasiłek będzie przysługiwał w wysokości udokumentowanych kosztów, ale w kwocie nie wyższej niż 4 tys. zł.

 

Przedawnienie roszczeń o wypłatę zasiłku.

 

Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie nie zgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje.

 

Wymagane dokumenty

 

Podstawowymi dokumentami wymaganymi do wypłaty zasiłku pogrzebowego są:

 

  • wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (druk ZUS Z-12),
  • skrócony odpis aktu zgonu,
  • oryginały rachunków poniesionych kosztów pogrzebu, a jeżeli oryginały zostały złożone w banku – kopie rachunków potwierdzone przez bank,
  • dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo (skrócone odpisy aktów stanu cywilnego lub dowód osobisty zawierający wymagane dane).

 

Jeżeli pogrzeb organizowany był na koszt państwa, organizacji politycznej lub społecznej, wymagane jest zaświadczenie właściwego organu administracji państwowej lub organizacji stwierdzające pokrycie kosztów pogrzebu oraz rachunki kosztów poniesionych przez osobę występującą z wnioskiem o zasiłek pogrzebowy.